Sterftecijfers 2012

Ziekenhuizen houden bij hoeveel patiënten er jaarlijks overlijden. Dit zijn de zogenaamde ‘ruwe sterftecijfers’. Daarnaast zijn er de gecorrigeerde oftewel gestandaardiseerde sterftecijfers, de HSMR (Hospital Standardized Mortality Rate). In 2012 overleden 311 patiënten in het Westfriesgasthuis. De HSMR van het Westfriesgasthuis over 2012 was 106. In 2010 was het HSMR cijfer 106 en in 2011 was het HSMR cijfer 110. Dat betekent dat de kans op overlijden in het Westfriesgasthuis niet afwijkt van wat men van alle Nederlandse ziekenhuizen gemiddeld kan verwachten. Variaties in HSMR-cijfers rond de 100 kunnen statistisch door toeval te verklaren zijn. De sterftecijfers zijn gecorrigeerd voor factoren zoals leeftijd, geslacht, ernst van de ziekte en bestaande andere ziektes.

HSMR en SMR
SMR staat voor Standardized Mortality Ratio en geeft de gestandaardiseerde sterfte per aandoening aan. Er zijn 50 aandoeningen waarvoor de SMR wordt berekend, bijvoorbeeld een bepaald type kanker of een beroerte. De HSMR is het gemiddelde van alle 50 SMR’s.

Wat zegt zo’n sterftecijfer over de kwaliteit van onze zorg?
Het Westfriesgasthuis houdt de sterftecijfers nauwlettend in de gaten omdat wij de cijfers als indicator zien voor het verbeteren van onze zorg. Intern onderzoek naar de cijfers op aandoeningen (SMR) laat tot nu toe zien dat er geen reden is om aan te nemen dat er sprake is van sterfte die vermeden had kunnen worden.

Sterftecijfer (SMR) bij Longkanker
Zo is op onze longgeneeskunde afdeling het sterftecijfer in 2010 en 2012 niet significant verhoogd, maar was wel in 2011 wel iets hoger dan te verwachten, volgens de SMR (2012: 13 verwacht, 18 mensen overleden). We hebben onderzocht wat dit zegt over de kwaliteit van onze zorg. Het onderzoek toont aan dat op deze afdeling veel patiënten met een terminale ziekte liggen, waarmee einde-leven-vragen worden besproken. Het komt veel voor dat de angstige, zuurstofbehoeftige, patiënt met een vergevorderd stadium COPD, longfibrose of longkanker in het laatste stadium er voor kiezen naar het ziekenhuis te gaan of vanuit het ziekenhuis niet meer naar huis te willen. Palliatieve sedatie (terminale patiënten in diepe slaap brengen) komt op de longafdeling in overleg met de patiënt en zijn of haar familie dan ook voor. Ook wordt een enkele keer op uitdrukkelijk verzoek van de patiënt besloten om in het ziekenhuis euthanasie toe te passen met medeweten van de huisarts . Longarts Stallaert: ‘Als artsen zijn we betrokken bij de mensen waar we voor zorgen en willen we zorg van hoge kwaliteit bieden. Hier hoort ook bij, dat we de patiënt niet in de steek laten als het moeilijk wordt. We sturen de patiënt in nood niet weg, als die niet zelf weg wil gaan.’Daarnaast laat de samenstelling van de bevolking in West-Friesland een dubbele vergrijzing zien; ziekten zijn vaak al een heel eind gevorderd, omdat de Westfries niet zo gemakkelijk hulp zoekt via de huisarts of specialist. Uit recente cijfers van het integraal kanker instituut (IKNL),  blijkt dat er in West-Friesland meer patiënten met een ernstiger stadium longkanker voorkomen, dan elders in het land en vergelijkbare ziekenhuizen. De landelijke kwaliteitsrichtlijnen voor oncologie (Soncos-normen) zijn in Nederland ontwikkeld om iets te kunnen aangeven over het volume, behandeling, faciliteiten, personeel en het bestaan van een multidisciplinair overleg. Dit is voor de longgeneeskunde prima in orde.’

Sterftecijfers bij oncologie (genoemd ‘nieuwvormingen', optelling van een aantal kankervormen)
De sterftecijfers bij een deel van de oncologische zorg verschillen door de jaren heen van elkaar (2010 en 2012 niet significant afwijkend, 2011 wel). Naar onze analyse is dit cijfer het gevolg van keuzes in het medisch beleid om mensen in de laatste fase van hun leven de mogelijkheid te bieden in ons ziekenhuis te overlijden. Dit betreft met name de zorg voor mensen met longkanker en metastasen (= uitzaaiingen). De overige kleine afwijkingen betreft een klein aantal patiënten- alvleesklierkanker: aantal sterfgevallen in 2012 is 7, het te verwachten aantal is 3 en prostaatkanker: het aantal sterfgevallen is 4, het aantal te verwachten 1. Hierdoor is het lastig over deze patiënten als groep iets te zeggen. Bovendien heeft zich dit beeld niet eerder afgetekend en is het beleid inhoudelijk niet gewijzigd, dus is het voor ons belangrijk dit cijfer over een meerjaarsperiode in de gaten te houden.

Andere afwijkende sterftecijfers over de periode van 2010-2012
De sterftecijfers in de leeftijdscategorie 75-84 jr. wijken af. Het aantal overleden patiënten is 307, verwacht 274. Dit is nog niet voorgekomen in eerdere HSMR-rapportages en wij kunnen dit niet verklaren. Ook omdat blijkt dat de sterfte bij onze patiënten van 85 jaar en ouder niet verhoogd is, verwachten wij op dit moment dat er vanuit deze gegevens geen specifieke aandachtspunten voor de zorg aan ouderen te identificeren is. In de categorie ‘vrouwen’ is een hoger sterftecijfer dan verwacht over de periode 2010-2012, blijkt uit het rapport – ook hier hebben wij evenmin op dit moment een verklaring voor. Wij gaan er vooralsnog vanuit dat beide afwijkingen op toeval berusten.
Het lijkt dat over de jaren 2010-2012 er (gecorrigeerd voor variabelen) in het Westfriesgasthuis meer mensen overleden zijn aan de diagnose pneumothorax/ pleuritis. Verwacht was een aantal sterftegevallen van zes, het aantal sterfgevallen bleek over de drie jaren twaalf patiënten te zijn; over de afzonderlijke jaren bleek het sterftecijfers niet significant afwijkend. Het betreft ook in dit geval kleine aantallen en we hebben de betreffende patiëntendossiers doorlopen om te kijken of er sprake is van opvallende zaken in de behandeling. Het blijkt dat deze patiënten in alle gevallen meerdere aandoeningen hadden welke in combinatie hebben geleid tot overlijden. Onze conclusie naar aanleiding van deze interne analyse is dat er geen reden is om het medisch beleid aan te passen; in de manier waarop wij de combinatie van aandoeningen registreren is verbetering mogelijk waardoor de sterftecijfers zuiverder zullen zijn in het vervolg. Het is daarmee zinvol deze analyse voor verbetering te gebruiken.

Sterftecijfers vergelijken
De sterftecijfers van ziekenhuizen zijn niet direct te vergelijken omdat niet alle ziekenhuizen op eenzelfde wijze hun patiëntenzorg inrichten en registreren. Ook wordt er bij de berekening van het sterftecijfer geen rekening gehouden met het feit dat niet elk ziekenhuis alle soorten behandelingen en operaties uitvoert, de zorgzwaarte (de behandeling van zeer ernstig zieke patiënten) en het ontslagbeleid (bijvoorbeeld het moment waarop patiënten worden verwezen naar een hospice).

Mobile Menu
Zoeken.